Panowanie Kruma odwróciło kartę na korzyść Bułgarów. W roku 811 miała miejsce katastrofalna klęska bizantyńczyków w bitwie w przełęczy Virbica, w której zginął cesar Nicefor I. Bułgaria sięgnęła wówczas po Cisę i Sawę. W 864 car Borys I Michał przyjął w 864 chrzest w obrządku greckim. Nie zapobiegło to wybuchowi nowych walk (894), sukcesy Symeona doprowadziły do uznania przez Bizancjum tytułu cara i niezależnej hierarchii kościelnej w Bułgarii. Podbój Serbii stworzył z Bułgarii wielkie państwo rozciągające się od Adriatyku po Morze Czarne. Panowanie cesarza Bazylego II, zwanego nie bez powodu Bułgarobójcą, zakończyło ten okres w dramatycznych okolicznościach. Najpierw w 972 roku utracone zostały tereny wschodnie, a w 1018 roku cała Bułgaria stała się częścią Cesarstwa.