Klasztor został skasowany w 1819, a budynki i pozostałe dobra przeszły na własność państwa. Zakonnicy wrócili do klasztoru w 1951, który w 1964 podniesiony został ponownie do rangi opactwa. Pierwszym przeorem wznowionego klasztoru został o. dr Augustyn Ciesielski, natomiast opatem dożywotnim wybranym przez Kapitułę Cysterską został o. Benedykt Władysław Matejkiewicz. centruj|mały|Opactwo cysterskie w Wąchocku ok. 1892 Miejscowość pomimo istnienia zamożnego i wpływowego klasztoru nigdy nie osiągnęła szczególnego znaczenia administracyjnego i gospodarczego, do czego starali się nie dopuścić biskupi krakowscy i benedyktyni z opactwa na Świętym Krzyżu. Klasztor nieustannie toczył procesy majątkowe z okoliczną szlachtą i benedyktynami, najgłośniejszy dotyczył lokacji miasta Wierzbnika, założonego w 1624 przez ks. Bogusława Boxę-Radoszewskiego, opata benedyktynów ze Świętego Krzyża jakoby na gruntach cystersów. W 1315 powstała w Wąchocku komora celna, która przetrwała do 2 poł. XV w. W 1454 król Kazimierz Jagiellończyk nadał miejscowości prawo miejskie magdeburskie. Wraz z przywilejem miasteczko uzyskało zezwolenie na cotygodniowe targi oraz na coroczny jarmark w dniu 24 czerwca (na św. Jana Chrzciciela) oraz na handel solą, śledziami i suknem.