W toku akcji Ludwikowi towarzyszy jego kuzyn Adrian, uosobienie ideału mieszczanina - człowiek trzeźwy, negatywnie nastawiony do arystokratycznych rozrywek, skupiony na bogaceniu się i realistycznym pojmowaniu świata. Ostatecznie Ludwik dostrzega iluzję powieści pasterskiej przekonany przez starszego szlachcica.
Cechy utworu Dzieło w sposób systematyczny ośmiesza kolejne motywy typowe dla powieści pasterskiej, zaś narrator, dla zapewnienia zrozumienia intencji tekstu, po każdej księdze tłumaczy sens kolejnych partii dzieła. Motywy te zostają dodatkowo przejaskrawione - w jednej ze scen przyjaciele wmawiają Ludwikowi przemianę w wierzbę. Zdaniem Krzysztofa Choińskiego taka konwencja utworu źle odbiła się na jego wartości literackiej, zaś próby Sorela, by adaptować na grunt francuski postacie z Don Kichota, zakończyła się artystyczną porażką. Jedyną w wyrazisty sposób skonstruowaną postacią jest Adrian, uosabiający wartości, jakimi powinien kierować się w życiu mieszczanin.