Aleksander z Abonoteichus (ok. 105 – ok. 170) grecki mistyk i wieszczek, założyciel kultu Glykona, który szybko zyskał popularność w cesarstwie rzymskim. Najobszerniejszy opis działań Aleksandra podał współczesny mu pisarz Lukian z Samosat w piśmie Aleksander, albo fałszywy prorok.
Żywot Aleksandra według Lukiana Opis życia i działań Aleksandra podany przez Lukiana jest wyraźnie niepochlebny wobec niego. Lukian przyznaje się do osobistego konfliktu z Aleksandrem. Aleksander miał zwalczać epikurejczyków, do których zaliczał się i Lukian. Według pisma Lukiana, Aleksander był oszustem, który podając się za proroka wymyślonego przez siebie boga Glykona założył wyrocznię w Abonuteichos (Ἀβωνότειχος; dzisiejsze İnebolu, Turcja) i czerpał z niej korzyści materialne. Aleksander miał zajmować się wieszczeniem i uzdrawianiem. Ponadto wraz z bogiem Glykonem miał leczyć bezpłodność bogatych kobiet (według Lukiana sam miał płodzić z nimi dzieci). Towarzyszący mu bóg Glykon, w postaci węża z ludzką głową, miał być rodzajem dużej pacynki z wmontowanym mechanizmem, dzięki któremu miał sprawiać wrażenie, że umie mówić. Aleksander pozyskał grono uczniów, których w celach misjonarskich wysyłał od Pontu do Rzymu. Zyskał poparcie prokonsula Azji, i dał mu za żonę swoją córkę. Ku czci Aleksandra jako boga, miały nawet zostać ustanowione misteria.