W 1539 król Franciszek I formalnie przekazał sprawy o herezję do kompetencji parlamentów, marginalizując inkwizytorów, którzy, choć wciąż zachowywali pewną autonomię (zwłaszcza w procesach przeciwko duchownym), faktycznie stali się zaledwie teologicznymi doradcami sądów parlamentarnych .
Parlamenty jako instytucje polityczne Parlamenty stanowiły też odrębne centra polityczne, które mogły wspierać monarchę, z czasem jednak, coraz częściej wchodziły z nim w konflikt.
Parlament paryski, jako główny organ centralnej władzy królewskiej, a także jej symbol miał duże znaczenie jednoczące we Francji. Możliwość składania apelacji od wyroków parlamentów regionalnych do parlamentu paryskiego oznaczała, że dana prowincja należy do Korony Francuskiej. Charles Loyseau stwierdził, że to dzięki parlamentowi Francja uniknęła rozczłonkowania podobnego do Niemiec czy Włoch. Członkowie parlamentu uznawali się za strażników ustroju Francji i przedstawicieli ludu francuskiego, w wyższym stopniu niż Stany generalne. Zgodnie z teorią pierwotnej konstytucji Franko-Galii zaprezentowanej przez François Hotmana, parlamenty miały starożytne korzenie i były kontynuacją zgromadzeń Franków. Stąd też ich przedstawicielska rola ustrojowa. Ta koncepcja, już w epoce nowożytnej spotkała się z licznymi krytykami.