Nokturn (wł. notturno, franc. nocturne, niem. Nachtstück, Nachtmusik, Abendmusik. z łac. nocturnus: nocny) — pierwotnie utwór cykliczny przeznaczony do wykonywania wieczorami czy nocą na wolnym powietrzu. Późniejszy termin francuski Nocturne dotyczył kontemplacyjnego i swobodnego w formie utworu przeznaczonego przede wszystkim na fortepianMikołaj Rykowski: Harmoniemusik – społeczny i artystyczny fenomen kultury muzycznej Europy Środkowej w XVIII i I połowie XIX wieku. Praca doktorska na UAM, s. 21.
Pojęcie "nokturn" odnosi się jednak nie tylko do utworów muzycznych. Znalazło zastosowanie także w malarstwie i literaturze. Kształtowanie się nokturnu w tych dziedzinach ma swoją odrębną historię, z drugiej strony zaś miało miejsce wyraźne przenikanie się tych dziedzin i wzajemne inspiracjeElżbieta Zarych, Nocna rozmowa – nokturn w muzyce, literaturze i malarstwie romantyzmu, s. 362.