Poprzez organizację „Sokoła” propagował ideę Polski niepodległej. Był też czynnym działaczem i organizatorem Towarzystwa Czytelni Ludowych (TCL). Przyczynił się również do rozwoju polskiego ruchu śpiewaczego na Górnym Śląsku, działając w nim od 1910. Był m.in. jednym z inicjatorów powstania chóru „Ogniwo” w Katowicach.

Kowalczyk był przedstawicielem polskiego drobnomieszczaństwa uświadomionego narodowo, dążącego nie tylko do społecznej, ale i gospodarczej emancypacji ludności polskiej spod zależności niemieckiej. W 1902 w poważnym stopniu przyczynił się założenia Towarzystwa Przemysłowców Polskich w Katowicach i został członkiem organizacji polskiej młodzieży kupieckiej w Bytomiu. W latach 1907–1909 pełnił w niej funkcję prezesa. W październiku 1902 został wybrany na sekretarza oddziału Polskiego Towarzystwa Pracowników Handlowych w Katowicach, a w 1910 – na przewodniczącego tej organizacji. Od kwietnia 1902 był kierownikiem działu administracyjnego „Górnoślązaka”, przyczyniając się do poprawy jego sytuacji finansowej przez pozyskanie sporej liczby abonentów i zamówień reklamowych. Brał równocześnie aktywny udział w przemycaniu do Królestwa Polskiego i zaboru pruskiego czasopism galicyjskich – lwowskiego „Przeglądu Wszechpolskiego” oraz krakowskiego „Polaka”.