thumb|Przedstawienie fragmentacji i defragmentacji plików Fragmentacja – niekorzystne zjawisko (fragmentacja zewnętrzna), zachodzące w systemie plików, polegające na pojawianiu się nieciągłości obszarów zapisanych i niezapisanych na dysku twardym komputera. Ich przyczyną jest niedoskonała budowa systemu plików, usuwanie i dodawanie nowych plików oraz zmiany, polegające na dopisywaniu i skracaniu plików już istniejących. Niektóre systemy plików wykazują bardzo małą odporność na fragmentację. Wynika to z algorytmów, sterujących alokacją danych na sektorach dysku twardego. Przykładem takiego systemu plików jest FAT.

Fragmentacją określa się także zapisywanie części plików i poszczególnych na oddalonych od siebie częściach dysku, co powoduje duże opóźnienia w czasie ich odczytu i zapisu.