Operacja barwienkowsko-łozowska () – radziecka operacja wojskowa przeprowadzona między 18 a 31 stycznia 1942 roku przez wojska dwóch frontów – Południowego i Południowo-Zachodniego. Była kontynuacją zwycięskich walk pod Rostowem z zamiarem zniszczenia wojsk Grupy Armii Południe. Jej skutkiem było wybicie wyłomu w rejonie Barwinkowych. Dalsze postępy operacji zostały jednak powstrzymane. Z powstałego w ten sposób tzw. „występu barwienkowskiego” w maju 1942 roku Armia Czerwona przeprowadziła nieudaną operację mającą na celu wyzwolenie Charkowa.
Tło sytuacyjne Przygotowania do operacji barwienkowsko-łozowskiej rozpoczęły się w pierwszych dniach 1942 r. Operacja miała być przeprowadzona przez siły frontów: Południowo-Zachodniego i Południowego. W rejonie Bałakliji, Łozowej i Barwinkowego obrona wroga nie była ciągła, ale zorganizowana jako szereg posterunków osłaniających się nawzajem. Plan operacji polegał na przebiciu się przez niemiecką obronę w rejonie Bałakliji i Artiomowska wspólnym uderzeniem dwóch frontów, przejście na tyły donbasko-tagandrodzkiego zgrupowania nieprzyjaciela, zepchnięcie jej na wybrzeże Morza Azowskiego i finalnie zniszczenie.