Budowa geologiczna i rzeźba Większość obszaru Turkmenistanu leży w zachodniej części fałdowego pasma uralsko-mongolskiego. Niemal cały kraj spoczywa na płycie turańskiej, która jest przykryta serią utworów mezozoicznych oraz gliniastymi i piaszczystymi osadami pochodzącymi z neogenu. Jedynie w południowo-wschodniej części kraju występują odsłonięte struktury paleozoiczne, które należą do obszaru kazasko-tienszańskiego. Góry Kopet-dag i Nizina Zachodnioturkmeńska należą do alpejskich struktur trzeciorzędowych pasma śródziemnomorsko-himalajskiego. Turkmenistan należy do państw o dużej aktywności sejsmicznej.
Niemal cały kraj (około 90%) jest zajęty przez Nizinę Turańską, o średniej wysokości poniżej 500 m n.p.m. Obszary nizinne są przykryte pustynią piaszczystą zwaną Kara-Kum, co oznacza dosłownie „czarne piaski”. Obszary najwyżej położone znajdują się na południowym wschodzie. Do tych obszarów należą: Wyżyna Badchyz i Wyżyna Karabil o średniej wysokości 900 m n.p.m. wyżyny te wchodzą w skład przedgórza Paropamisu Poza wyżynami w południowo-wschodniej części kraju leżą góry Kugitangtau o maksymalnej wysokości 3199 m n.p.m. Na południu kraju wzdłuż granicy z Iranem ciągnie się pasmo górskie Kopet-Dag ze szczytem Kuh-e Rize o wysokości 2942 m n.p.m.