Ustrój polityczno-administracyjny Wielkiej Brytanii w XIX w. – system parlamentarno-gabinetowy Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i IrlandiiPoczątki Parlamentu irlandzkiego sięgają końca XV w. Mógł się zbierać wyłącznie za zgodą króla. System legislacyjny został podporządkowany angielskiemu. W 1536 parlament uznał króla Henryka VIII Tudora – głową Kościoła irlandzkiego (w 1541 został królem Irlandii, podobnie jak jego następcy). Jednocześnie powołano namiestnika Irlandii. Do końca XVIII w. Parlament irlandzki reprezentowali jedynie anglikanie. Składał się z Izby Gmin, która liczyła 300 członków oraz Izby Lordów, w której zasiadało kilkudziesięciu parów (ich liczba uległa ciągłym zmianom – stanowili ok. 50% członków Izby) oraz z biskupów anglikańskich, tworzących drugą elitarną grupę wyższej instancji. Kadencja w parlamencie nie była określona. Członkowie jej składali przysięgę, w której oficjalnie potępiali i kwestionowali dogmat przeistoczenia. System wyborczy w Irlandii opierał się na zgniłych miasteczkach. 2 lipca 1800 angielski parlament przyjął akt unii (Act of Union), potwierdzony przez parlament irlandzki 1 sierpnia. Unia weszła w życie 1 stycznia 1801. Irlandczycy zgodzili się na polityczny związek pod warunkiem równouprawnienia katolików z protestantami.