Język czy dialekt? thumb|skala=1.5|„Flagę mamy, język mamy, a kraju rodzinnego nie oddamy” – proemancypacyjny śląskojęzyczny transparent na XVII Marszu Autonomii w Katowicach (2023) Na gruncie językoznawstwa nie istnieją żadne jednoznaczne, uniwersalnie przyjęte kryteria odróżniania „języków” od „dialektów”. W szerokim ujęciu każda odmiana językowa, także ustandaryzowana i pełniąca na wybranym obszarze rolę urzędowej, jest rodzajem dialektu. Z drugiej strony pojęcia te często są sobie przeciwstawiane, a „dialekt” – zwłaszcza w potocznym uzusie – bywa traktowany jako odmiana podrzędna wobec „języka”, ograniczona terytorialnie i funkcjonalnie, mniej prestiżowa i nieodpowiednia do użycia we wszystkich domenach. W niektórych tradycjach lingwistycznych, w tym polskiej, popularny jest model klasyfikacyjny, zgodnie z którym „język narodowy” dzieli się na kilka dużych zespołów dialektalnych, a te z kolei na mniejsze jednostki zwane „gwarami”, równolegle zaś występuje ponadregionalny, wspólny dla całego narodu język standardowy („ogólny”, „literacki”), który postrzega się jako najbardziej adekwatną formę języka dla administracji, szkolnictwa, oficjalnych wypowiedzi czy literatury wysokiej.