Po bezwzględnym stłumieniu powstania w Kronsztadzie i powstań chłopskich (z których najbardziej znane jest powstanie tambowskie) bolszewicy zachowali w całości system, według którego byli zorganizowani w czasie wojny. System ten, który dotychczas tłumaczony był jako wymuszone stanem wojny, niedemokratyczne „prowizorium” utrzymał się mimo jej zakończenia. Zakazano działalności partii niebolszewickich, w tym socjalistycznych, jak mienszewicy czy eserowcy, które funkcjonowały do 1920 r. na pograniczu legalności, utrzymano aparat terroru policji politycznej (CzK, przekształcone właśnie w GPU, do lutego 1937 r. podporządkowane Komitetowi Centralnemu WKP(b) i pozbawione prawa aresztowań członków partii bez zgody władz odpowiednich jej instancji) i stworzony w 1918 r. system obozów koncentracyjnychSystem obozów został w 1921 r. ograniczony – jego głównym ogniwem pozostał obóz na Wyspach Sołowieckich tzw. SLON. Do 1928 r. nastąpił rozwój sieci obozów, nie miały jednak takiej skali – i takiego charakteru – masowego wykorzystania niewolniczej siły roboczej więźniów, jak po 1929 r. Por. Gułag. P. Aleksander Sołżenicyn Archipelag Gułag..