W połowie XIX wieku powstał łotewski ruch narodowy (ruch młodołotyszy). Ruch ten miał na celu rozbudowanie świadomości narodowej wśród Łotyszów i ocalenie tożsamości narodowej wobec konsekwentnej rusyfikacji.
Kwestia uzyskania niepodległości nabrała na znaczeniu po rewolucji 1905 roku.
W czasie I wojny światowej ziemie łotewskie częściowo okupowały Niemcy. Po zawarciu traktatu brzeskiego, Niemcy zgodzili się powołanie przedstawicielstwa łotewskich partii politycznych (Rady Ludowej), które powołało rząd Kārlisa Ulmanisa. 18 listopada 1918 roku proklamowana została niepodległość kraju.
1918–1940 W 1918 roku Łotwa wraz z Litwą i Estonią otrzymały niepodległość.
Prezydentem nowego kraju został Karlis Ulmanis. W latach 1918–1919 został utworzony rząd komunistyczny. Jednakże Karlis Ulmanis z pomocą Estonii i państw Ententy wrócił do Rygi. W tym czasie proklamowano, krótkotrwałą Sowiecką Republikę Łotewską, którą zniesiono na rzecz niepodległej Republiki Łotewskiej.