Straż Przemysłowa – formacja powołana do ochrony zakładów pracy działająca w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, powstała na podstawie ustawy z 31 stycznia 1961 z przekształcenia analogicznej formacji podległej Korpusowi Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Ustawa o Straży Przemysłowej została zastąpiona i uchylona 27 marca 1998 ustawą z 22 sierpnia 1997 o ochronie osób i mienia. W wyniku wejścia w życie nowej ustawy straż uległa likwidacji, a jej zadania przejęły wewnętrzne służby ochrony, Oddział Wart Cywilnych Ministerstwa Obrony Narodowej oraz prywatne firmy ochroniarskie.

Tworzenie oddziałów Zasadniczo jako Straż Przemysłową w myśl ustawy rozumiano ogół formacji ochronnych powoływanych przez poszczególnych ministrów, kierowników urzędów centralnych lub organy administracji terenowej. Oprócz straży zakładowych zaliczano do tej kategorii także Straż Bankową (organizowaną przez resort finansów), Straż Portową (organizowaną przez resort komunikacji w portach lotniczych i wodnych) oraz Warty Cywilne podlegające pod resort obrony narodowej. Do Straży Przemysłowej nie zaliczano natomiast wewnętrznych służb ochronnych organizowanych przez niektóre przedsiębiorstwa państwowe, takich jak Straż Łączności (Polska Poczta, Telegraf i Telefon), Straż Leśna (Lasy Państwowe) czy też Służba Ochrony Kolei (Polskie Koleje Państwowe).