Katolicy w Rosji przed I rozbiorem Rzeczypospolitej thumb|Części diecezji wileńskiej i inflanckiej, włączone do Rosji w 1772 rokuPor.: Mapa nr 3. Metropolie i diecezje Kościoła łacińskiego na ziemiach Rzeczypospolitej w 1772 roku podzielone przez rozbiory, w: Historia Kościoła, T. 4, red. L.J. Rogier, G. de Bertier de Sauvigny, J. Hajjar, Warszawa 1987, s. 462. W połowie XVIII wieku w prawosławnym Cesarstwie Rosyjskim mieszkało około 10 tys. katolików łacińskich. Byli to wyłącznie cudzoziemcy – Niemcy, Francuzi, Włosi i Polacy. Skupiali się wokół kościołów w Moskwie i Petersburgu, a także w koloniach poselstw zagranicznych, robotniczych, fabrycznych i kupieckichM. Loret, Kościół katolicki a Katarzyna II. 1772-1784, Kraków-Warszawa 1910, s. 4..
Katolickie placówki misyjne działające w różnych częściach Cesarstwa Rosyjskiego podlegały Kongregacji Rozkrzewiania WiaryJ. Skarbek, Wstęp, w: Źródła do dziejów rozgraniczenia diecezji łacińskich w Cesarstwie Rosyjskim w połowie XIX wieku, T. 1, Cz. 1, Diecezja kamieniecka. Diecezja łucko-żytomierska, oprac. J. Skarbek, Lublin 2000, s. 5.. Ukazem Katarzyny II z 6 (19) listopada 1766 roku misje i gminy katolickie zostały podporządkowane Justic-Kolegium inflancko-estońsko-finlandzkiemuH. Mościcki, Dzieje porozbiorowe Litwy i Rusi, T. 1, 1772-1800, Wilno , s. 1..