W Polsce reformacja była związana nie tylko z kwestiami religijnymi, lecz także z konfliktami dotyczącymi pozycji ekonomicznej i prawnej duchowieństwa. Część jej zwolenników występowała przeciwko przywilejom majątkowym duchowieństwa oraz jego kompetencjom sądowym wobec osób świeckich.
Rozwojowi ruchów reformacyjnych sprzyjały gwarancje prawne zawarte w uchwałach sejmowych, w szczególności z 1555 oraz z lat 1562–1563, a następnie postanowienia konfederacji warszawskiej z 1573 roku. Reformacja wpłynęła również na rozwój polskiego piśmiennictwa i szkolnictwa. Istotną rolę odgrywały ośrodki związane z poszczególnymi wspólnotami wyznaniowymi, m.in. Raków, będący ważnym centrum działalności braci polskich, oraz Leszno, związane z braćmi czeskimi.
Największe znaczenie reformacja osiągnęła w Polsce w okresie panowania Zygmunta II Augusta. W późniejszym okresie jej wpływy stopniowo malały. Przyczyniły się do tego zarówno działania kontrreformacyjne, jak i zmniejszające się zainteresowanie części szlachty teologicznymi aspektami ruchu po osiągnięciu części jego postulatów dotyczących stosunków społecznych i politycznych.
Przyczyny religijno-ideowe