Do przyczyn tego stanu rzeczy należy bardzo duże tempo specjacji obliczane na 15–40 lat (najszybsza jest w obrębie storczykowatych).
W obrębie formacji zróżnicowanie gatunkowe roślin naczyniowych spada wraz z rosnącą wysokością. Zmniejsza się także wysokość drzew i ich kompozycja gatunkowa (np. w niższych położeniach występują gatunki z rodziny bobowatych, ale z reguły brak ich wyżej). Drzewa rosnące w tych lasach mają pnie pokrzywione, korony niewielkie, ale gęste, liście niewielkie, ale twarde i grube. Ich pnie i konary pokrywają wielkie ilości epifitów. Rośliny tej formacji wyróżniają się znacznymi ilościami antocyjanów i flawonoidów, co nadaje im często specyficzne czerwonawe zabarwienie i wynika z narażenia na silniejsze promieniowanie UV. Na niższych i średnich wysokościach charakterystyczne dla lasów mgielnych jest bardzo obfite występowanie epifitów należących do okrytonasiennych, zwłaszcza z rodzin storczykowatych i bromeliowatych. W porównaniu do lasów niżej występujących znikomy jest tu udział lian.