W zakres gramatyki mogą wchodzić: fonetyka i fonologia, morfologia, składnia (syntaktyka) i semantyka. W węższym znaczeniu chodzi o naukę o środkach morfologicznych (gramatyka wyrazu) i składniowych języka (gramatyka zdania). W ujęciu tradycyjnym nie uwzględnia się ani nauki o warstwie dźwiękowej (fonetyki i fonologii), ani semantyki, ani też leksykologii. Pojęcie gramatyki ma zatem charakter bardzo zmienny, często również pod względem rozciągłości jej przedmiotu; ponadto gramatyka uniwersalna nie stanowi gramatyki w żadnym z powszechnych ujęć, lecz raczej koncepcję uniwersalnych właściwości językowych.
W postaci stosowanej gramatykę rozumie się przede wszystkim jako opis struktury, tej części systemu językowego, która odnosi się do sposobu łączenia jednostek, zwłaszcza w kontekście tworzenia zdań. Istnieją jednak różne koncepcje pojmowania gramatyki i rozgraniczania jej elementów. Ferdinand de Saussure uznawał, że zasobu słownego nie można ściśle oddzielić od gramatyki;