Do słownika teologicznego Kościołów wschodnich słowo to trafiło dopiero w połowie IV wieku. Wcześniej wyznania wiary nazywano wykładem wiary ( μάθημα /mathema/, έκθεσις πίστεως /ekthesis pisteos/). Jako jeden z pierwszych terminu symbol użył synod w Laodycei (kan. 7). Użycie tego słowa pisarze tłumaczyli tym, że był to znak rozpoznania, formuła wtajemniczenia. Symbol wiary był formułą, poprzez którą wtajemniczano katechumenów w wiarę oraz znakiem ukazującym, że jest ona prawdziwa. Inni autorzy, jak Augustyn z Hippony, widzieli w symbolu skrót prawdziwej wiaryPor. Kazanie 213,1.
Wyznanie wiary a zbawienie Zgodnie ze słowami św. Pawła o tym, że wyznawanie ustami wiary prowadzi do zbawienia (Rz 10,9), zarówno w sensie liturgicznym jak doktrynalnym, wyznanie wiary jest rzeczywistością ściśle powiązaną ze zbawieniem. Przy chrzcie, ortodoksja wyznania może być nawet kwestią ważności sakramentu. W rozumieniu wyznania jako reguły wiary, poprawność dogmatyczna – zgodnie ze starodawną zasadą lex orandi, lex credendi (reguła modlitwy regułą wiary) – jest świadectwem duchowej prawdziwości modlitwy. W skrajnych przypadkach, odstępstwo od ortodoksji wiary może być znakiem duchowego odstępstwa od Chrystusa i dania wiary komuś, kto się za niego podaje – antychrystowi.