i pierwszej VII w., w czasach wpływów bizantyjskich, a następnie, po wstrzymaniu skalnego budownictwa w okresie VIII-IX, kolejne twierdze i miasta bazujące na skalnych grotach pojawiają się lub są rozbudowywane w X-XIII w. Później ma miejsce upadek wielu takich ośrodków w związku z najazdami mongolskimi XIII w. i następuje kolejna faza rozbudowy w XIV–XV w. Najazd Turków w 1475 r. doprowadził do likwidacji księstw prawosławnych, a te skalne miasta i klasztory, które nie zostały wówczas od razu zniszczone, stopniowo podupadały pod rządami Turków i Tatarów, tak że do XVII w. prawie zostały opuszczone. Wiele z nich po opuszczeniu wykorzystywano jako schronienia dla miejscowych pasterzy i ich stad, prowadząc niewielkie prace przystosowawcze do tego celu. Część cerkwi i klasztorów reaktywowano w II połowie XIX w., w czasach, gdy Krym należał do Rosji. Dokonano wtedy nie tylko reaktywacji, ale i rozbudowy użytkowanych kompleksów, wykuwając w skałach nowe pomieszczenia. Jednak po rewolucji komunistycznej zespoły te stopniowo zostały ponownie zlikwidowane przez komunistów. W latach 30. XX w.