thumb|300px|Rozwój terytorialny Krakowa

Lokacja miasta i okres średniowiecza Pierwszy podział administracyjny Krakowa dokonał się podczas lokacji miasta na prawie magdeburskim w 1257. Kraków podzielono wówczas na cztery kwartały (części): Sławkowski, Rzeźniczy, Grodzki i Garncarski. W granice Krakowa włączone zostały następnie tereny dawnej osady Okół oraz Wzgórze Wawelskie, a całość otoczono murem obronnym z fosą. W takim kształcie Kraków przetrwał niezmiennie ponad 500 lat i dopiero 18 IV 1791 roku na mocy prawa o miastach rozszerzono granice przyłączając sąsiedni Kazimierz i Kleparz oraz niektóre przedmieścia.

Przełom XVIII i XIX wieku

W 1792 roku Kraków podzielono na cztery cyrkuły: 1) Śródmieście z Wawelem, 2) Nowy Świat, Piasek, Czarna Wieś, 3) Kazimierz i Stradom, 4) Kleparz i WesołaJ. Adamczewski, Kraków od A do Z, Krajowa Agencja Wydawnicza, Kraków 1992, s. 59.. Po zajęciu miasta przez Austriaków w 1800 roku ogłoszono dekret, na mocy którego ostatecznie zniesiono odrębność miasta Kazimierz oraz przedmieść. W roku tym podzielono Kraków na cztery wydziały: I – Śródmieście i Wawel, II – Kleparz i Wesoła, III – Nowy Świat, Piasek, Czarna Wieś, IV – Kazimierz i Stradom.