36-37..
Migracje ludności Najbardziej dynamiczny wzrost liczby ludności i zabudowań odnotowano na terenie gminy Ludwinów i Dębniki. Głównym impulsem dla rozwoju tych gmin była budowa kolei obwodowej biegnącej zachodnimi granicami Krakowa wzdłuż ówczesnych wałów fortecznych, w miejscu dzisiejszych Alei Trzech Wieszczów – od stacji towarowej w gminie Krowodrza do Bonarki na terenie Podgórza. Wybudowano tym samym stały most kolejowo-drogowy na Wiśle w miejscu dzisiejszego mostu Dębnickiego. Usprawnił on komunikację między Krakowem a gminami prawobrzeżnymi, co sprawiło, że tereny te stały się bardzo atrakcyjne dla mieszkańców sąsiednich zatłoczonych miast. Tereny wzdłuż linii kolejowej szybko zostały zabudowane, a bezpośrednia bliskość Podgórza sprawiła dodatkowo, że gmina Ludwinów rozwijała się najszybciej.