Donatyści nie uznawali jurysdykcji Rzymu i posiadali swoją własną organizację kościelną. Nie uznawali również władzy cesarskiej. Byli zwolennikami kościoła „ludzi doskonałych”, negowali ważność sakramentów, jeśli udzielający ich kapłan pozostawał w stanie grzechu, sprzeciwiali się również powrotowi do wspólnot ludzi, którzy wyrzekli się chrześcijaństwa w czasach prześladowań. Ich ruch, początkowo silny, osłabł na początku V wieku i po podboju arabskim niemal całkowicie zanikł.

Dalszy rozwój chrześcijaństwa na tym terenie zakłóciła nie tylko herezja donatystów, ale i podbój Afryki Północnej w 429 roku przez Wandalów, którzy wyznawali arianizm. Większość ziem przez nich zajętych to tereny dzisiejszej Tunezji, ale ich polityka odbijała się także na chrześcijanach w dzisiejszej Algierii, którzy uznawali prymat Kartaginy. Wandalscy władcy popierali ariańską doktrynę i własny kościół, czasami posuwając się nawet do prześladowań kościoła katolickiego. Ostatecznie ich państwo zostało zniszczone przez Belizariusza w trakcie kampanii trwającej od 533 do 544 roku. Tereny Afryki Północnej zostały ponownie poddane władzy Cesarstwa Rzymskiego i katolicyzm odzyskał swoją pozycję.