Rudolf Habsburg-Lotaryński (niem. Rudolf Franz Karl Joseph von Österreich-Ungarn, ur. 21 sierpnia 1858 w Laxenburgu, zm. 30 stycznia 1889 w Mayerling) – syn i następca cesarza Austrii Franciszka Józefa i cesarzowej Elżbiety. Arcyksiążę austriacki.
Dzieciństwo i młodość thumb|Młody arcyksiążę Rudolf|lewo Urodził się 21 sierpnia 1858 roku, jako pierwszy syn i trzecie dziecko cesarskiej pary. Historycy opisują go jako osobę wrażliwą i chorowitą. W dzieciństwie rozpoczął rygorystyczną edukację wojskową. Naciskał na to jego ojciec oraz babka – arcyksiężna Zofia.
Nauczycielem Rudolfa został generał dywizji Leopold hrabia Gondrecourt. Jego metody wychowawcze polegały m.in. na zmuszaniu chłopca do wielogodzinnych ćwiczeń w deszczu i mrozie czy zostawiania go samego w lesie. Praktyki te spowodowały, że u Rudofla zaczęły występować objawy depresji anaklitycznej. Po naciskach cesarzowej Elżbiety, ten rodzaj edukacji został zakończony. Matka arcyksięcia powołała także hrabiego Josepha Latoura von Thurmburga na asystenta Gondrecourta. Hrabia dbał o rozwój zainteresowań naukowych Rudolfa.