Bydgoska szkoła parafialna działała nieprzerwanie przez cały okres staropolski, a jej kondycja pozostawała w ścisłym związku z rozwojem gospodarczym miasta.
Nauczanie w bydgoskiej szkole parafialnej było dwustopniowe. Stopień niższy (trivium) obejmował naukę gramatyki, retoryki oraz dialektyki. Przede wszystkim chodziło jednak o nauczanie języka łacińskiego. Wyższy stopień (quadrivium) obejmował naukę arytmetyki, geometrii, muzyki i astronomii. Głównym zadaniem szkoły było kształcenie młodzieży, która później przysposabiała do pełnienia obowiązków kapłańskich. Od XV wieku, wraz z rozwojem miasta jej rola zmieniała się jednak na korzyść umiejętności „świeckich” potrzebnych mieszczaninowi w życiu codziennym, tj. rachowania, przeliczeń miar i pieniędzy oraz czytania i pisania w języku łacińskim. Szkoła przygotowywała również uczniów do kontynuowania nauki w szkołach katedralnych, kolegiackich, a w późniejszym czasie do studiów uniwersyteckich. Zmierzch świetności szkoły zaczął się w XVII w., kiedy opuszczali ją stopniowo synowie zamożnych mieszczan, skuszeni perspektywami nauki w miejscowym kolegium jezuickim lub zamiejscowych gimnazjach akademickich o ustalonej renomie (gdańskim, elbląskim, toruńskim i chełmińskim).