William Glassford 15 stycznia 1942, celem lepszego skoordynowania obrony w Azji Południowo-Wschodniej, powołano do życia wspólne, wielonarodowe dowództwo sprzymierzonych, znane jako ABDANazwa funkcjonująca od skrótu utworzonego z pierwszych liter angielskich słów: American, British, Dutch, Australian (pol. (siły) amerykańsko-brytyjsko-holendersko-australijskie).. Naczelne dowództwo objął brytyjski marszałek Archibald Wavell, podczas gdy dowództwo nad siłami morskimi ABDA przypadło admirałowi Thomasowi Hartowi, dotychczasowemu dowódcy amerykańskiej Floty Azjatyckiej na Filipinach. 20 stycznia 1942 patrolujące wody wokół Borneo alianckie okręty podwodne doniosły o wejściu do Cieśniny Makasarskiej dużego japońskiego konwoju, ubezpieczanego przez lekkie okręty i lotnictwo. Wysłany zwiad lotniczy stwierdził, iż konwój posuwa się na południe, wzdłuż wybrzeży Celebesu. Japoński zespół składał się z 18 statków transportowych, na pokładach których znajdowało się kilka tysięcy żołnierzy z 56. Grupy Pułkowej. Bezpośrednią eskortę konwoju stanowiły dwa niszczyciele i trzy okręty patrolowe. Z pewnej odległości osłaniał go ponadto zespół pod dowództwem kontradmirała Shōji Nishimury, w którego skład wchodził lekki krążownik „Naka” oraz dywizjon niszczycieli.