w 1244 wzmiankowany jest dekanat opawski diecezji ołomunieckiej. W roku 1253 doszło w Opawie do interwencji i najazdu Daniela Halickiego, który zaangażował się w sprawy sukcesji austriackiej po stronie Beli IV. Pod koniec XIII wieku dotarła do miasta i w górskie i podgórskie obszary księstwa opawskiego znacząca fala osadnictwa niemieckiego z Turyngii, Frankonii i Westfalii (np. Herburtowie), tym niemniej miasto pozostawało jednak otoczone głównie przez czeskie (laskie) wsie starszego morawskiego osadnictwa nizinnego (tzw. Laszczyzna).
W latach 1269–1456 stolica samodzielnego księstwa wydzielonego z Margrabstwa Moraw rządzonego przez Przemyślidów (z przerwą 1308-1318). Księstwo to od 1318 r. stało się samodzielnym dziedzicznym lennem Korony Czeskiej, okresowo inkorporowanym do Królestwa Czech. Z czasem obszar księstwa coraz bardziej grawitował ku sąsiednim, rządzonym przez Piastów, księstwom śląskim. Od 1337 w unii personalnej z Raciborzem (księstwo raciborsko-opawskie). Co najmniej od końca XV wieku było uważane za część Górnego Śląska.