Monaster Świętych Marty i Marii – prawosławna wspólnota żeńska w Moskwie, zrzeszająca siostry miłosierdzia żyjące wspólnie według reguły mniszej, bez składania ślubów wieczystych, potocznie określana jako monaster. Historia
Powstanie i działanie monasteru do 1917 Inicjatorką powstania monasteru była wielka księżna Elżbieta Romanowa. Po śmierci swojego męża, wielkiego księcia Sergiusza, zabitego w zamachu przez eserowca Iwana Kalajewa, Elżbieta wycofała się z życia publicznego i zaangażowała w działalność charytatywną. Ostatecznie podjęła decyzję o założeniu klasztoru, którego zakonnice miałyby łączyć respektowanie reguły zakonnej typowej dla prawosławia z pracą sióstr miłosierdzia. Środki na organizację klasztoru Elżbieta uzyskała, sprzedając majątek zgromadzony za życia przez Sergiusza. Na patronki monasteru wybrała siostry Marię i Martę z Betanii. Sama zakupiła teren w rejonie Bolszaja Ordynka, z czterema domami i sadem. W największym z budynków urządziła refektarz, kuchnię i pomieszczenia gospodarcze. W drugim znalazł się szpital, apteka i ambulatorium, cerkiew oraz pomieszczenia dla przełożonej klasztoru. Trzeci z obiektów mieścił bibliotekę, szkołę dla dziewcząt z przytułku dla sierot, jaki miały prowadzić mniszki, oraz mieszkanie spowiednika sióstr.