thumb|240px|Kościół klarysek w Bydgoszczy, gdzie w latach 1885-1920 przechowywano eksponaty historyczne i archeologiczne zebrane przez Towarzystwo Historyczne Obwodu Nadnoteckiego Towarzystwo Historyczne Obwodu Nadnoteckiego – stowarzyszenie (niem. Historische Gesellschaft für den Netzedistrikt zu Bromberg) istniejące w latach 1880–1902, poświęcone gromadzeniu zbiorów historycznych oraz badaniu historii miasta Bydgoszczy i regionu bydgoskiego; protoplasta Muzeum Okręgowego w Bydgoszczy. Od 1902 do 1945 r. istniało jako oddział historyczny Niemieckiego Towarzystwa Sztuki i Nauki w Bydgoszczy.
Historia Okres samodzielności 1880-1902 „Towarzystwo Historyczne” (niem. Historischer Verein) w Bydgoszczy zostało założone 29 października 1880 r., w rok po utworzeniu w Gdańsku „Zachodniopruskiego Towarzystwa Historycznego”. Impulsem do jego założenia była zorganizowana wcześniej Wystawa Prowincjonalna, na której pokazano szereg prehistorycznych znalezisk z obszaru byłego Obwodu Nadnoteckiego. Zaskoczenie wywołane bogactwem dziejów regionu stawiało pytanie, co zrobić z wystawionymi eksponatami, których dalsze losy były niepewne.