Wymagania siedliskowe Szachownica rośnie na obszarach, gdzie opady zimowe (deszczu lub śniegu) skutkują wysoką wilgotnością gleby w okresie wiosennym, co jest krytycznie istotne dla rozwoju korzeni i wzrostu pędu. Wielkość opadów w okresie letnim nie ma znaczenia ze względu na spędzanie przez tę roślinę tej pory w fazie spoczynku. Szachownica rośnie zwykle w dolinach rzek, na terenach zalewowych, jeśli na stokach to zwykle o wystawie zachodniej lub wschodniej, wyraźnie unika stoków o wystawie południowej. Na obszarach stepowych zasiedla obniżenia, do których spływa woda z wytapiających się śniegów. Rośliny te znoszą zalewy w okresie jesienno-zimowym trwające nawet przez 5 miesięcy, przy czym zalanie w marcu i kwietniu może opóźnić rozwój roślin o kilka tygodni. Podobnie opóźniająco na rozwój wpływają przedłużające się niskie temperatury lub silne zmrożenie gruntu zimą. Zalewy, zwłaszcza dłużej trwające, mają korzystny wpływ na warunki siedliskowe, kształtując mikrosiedliska sprzyjające kolonizacji szachownicy (skutkują tworzeniem luk w darni).