Historia kultu Historia kultu obrazu wiąże się z bydgoskim konwentem karmelitów, obecnym w Bydgoszczy od 1397 roku. Działalność duszpasterska tego zakonu koncentrowała się przede wszystkim na propagowaniu nabożeństw maryjnych oraz prowadzeniu bractw religijnych. Istotnym elementem nabożeństw karmelitańskiej proweniencji był kult szkaplerza, jako ochrony przed potępieniem. Rozpoczął się on od wizji św. Szymona Stocka w 1251 roku, w kolejnych stuleciach papieże potwierdzali mu kolejne przywileje.
W 1470 roku przy kościele karmelitów erygowane zostało bydgoskie Bractwo Matki Bożej Szkaplerznej. Jego akt erekcyjny został zatwierdzony przez prowincjała karmelickiej prowincji czesko-polskiej ojca Bernarda. Bractwo to miało strukturę organizacyjną, ściśle wzorowaną na hierarchii zakonu karmelickiego. Starszy i podstarszy bractwa nosili tytuły przeora i subprzeora; w skład władz bractwa wchodziło również siedmiu konsyliarzy, których zadaniem było rozstrzyganie spraw organizacyjnych, dwóch arbitrów, którzy łagodzili spory oraz dwaj prowizorowie do rozstrzygania problemów prawnych. Istniały również godności podskarbiego, zakrystiana, prokuratorów, wizytatorów, chorążych, krucyferów, marszałka, itd.