Sukces ekranizacji Pana Wołodyjowskiego sprawił, że Hoffman otrzymał propozycję nakręcenia filmów Córka kapitana i Carski karier w Cinecitta, jednak odrzucił obie oferty, by podjąć prace nad Potopem, środkowym ogniwem Trylogii, opisującym czasy wojny polsko-szwedzkiej lat 1655–1660. Prace nad filmem zajęły 535 dni zdjęciowych i pochłonęły ogromne nakłady, sięgające około stu milionów ówczesnych złotych; kontrowersje wśród krytyków wywołało ponowne obsadzenie Olbrychskiego w zupełnie innej od Azji roli Andrzeja Kmicica. Wystawnie zekranizowany Potop odniósł jednak sukces: obejrzało go w kinach 27 milionów widzów, otrzymał też przyznawane po raz pierwszy Złote Lwy na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych, wreszcie został nominowany do Oscara dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego, przegrywając rywalizację z Amarcordem w reżyserii Federica Felliniego.
Kolejne filmy sprzed epoki transformacji (1976–1984) Po sukcesie filmowego Potopu zdecydował się na ekranizację – trzecią w dziejach polskiego kina – powieści Heleny Mniszkówny pt. Trędowata (1976). Początkowo scenariusz do filmowej Trędowatej napisał Stanisław Dygat, jednak wycofał on swoje nazwisko z czołówki, gdy Hoffman podjął głęboką ingerencję w scenariusz.