Nacjonalizm banalny – rodzaj codziennych praktyk i czynności, które przypominają o narodowej tożsamości, utrwalają poczucie wspólnoty narodowej. Termin pochodzi z wydanej w 1995 roku książki Micheala Billiga „Banal Nationalism”.
Użycie terminu w języku polskim może rodzić pewne nieporozumienia, ponieważ słowo „banalny” nasuwa skojarzenia z czymś mało istotnym i pospolitym, gdy tymczasem należy tu je rozumieć jako oznaczające coś łatwego w użyciu czy w tym przypadku łatwego do zaakceptowaniaInternetowy Słownik Języka Polskiego PWN podaje trzy wyjaśnienia słowa "banalny": 1.«pozbawiony oryginalności, pospolity» 2. «mało znaczący, nieistotny» 3. «bardzo łatwy». Michael Billig za Hannah Arendt podkreśla, że wbrew pozorom „banalność” nie oznacza nieszkodliwości.
Kluczowym przykładem banalnego nacjonalizmu jest flaga narodowa na urzędzie państwowym lub naszyta na uniformie funkcjonariusza państwowego, której na co dzień się nie zauważa. Przeciwieństwem jej jest flaga narodowa, którą wymachują członkowie nacjonalistycznych organizacji społecznych, flaga, która przyciąga uwagę i rozgrzewa emocje.