Modalizm (z łac. modus „miara”) – heterodoksalna doktryna monarchianistyczna, która rozwinęła się pod koniec II wieku. Oparta była na koncepcji patrypasjanistycznej. Wyróżnia się dwie fazy ewolucji modalizmu: wcześniejszy etap nazywany był przez współczesnych właściwym monarchianizmem, późny modalizm jest określany mianem sabelianizmu.

Wczesny modalizm Modalizm we wczesnej fazie rozwoju był określany przez współczesnych jako właściwy monarchianizm. Doktryna ta zakładała jedność Bożej substancji i osoby ontycznej. Modalizm pojawił się w okresie szerzenia się doktryny o Logosie, która stanowiła zagrożenie dla nurtu monarchicznego i mogła doprowadzić do negacji jedności Boga oraz powstania herezji o istnieniu dwóch Bogów: Ojca i Syna. Jako pierwszy poglądy modalne zaczął głosić teolog Noetus ze Smyrny. Oparł je na koncepcji patrypasjanizmu, głosząc, że Ojciec współcierpiał z Synem. W ten sposób tłumaczył niepodzielność Boga.