Filip, imię świeckie Siergiej Nikołajewicz Gumilewski (ur. w guberni moskiewskiej, zm. 22 września 1936 w Iwanowie)– rosyjski biskup prawosławny.

Życiorys Kandydat nauk teologicznych, absolwent Kazańskiej Akademii Duchownej (1901). Od 1902 do 1903 był psalmistą w cerkwi Narodzenia Pańskiego i św. Mikołaja we Florencji, przez kolejny rok – w cerkwi przy ambasadzie rosyjskiej w Rzymie. Następnie od 1904 do 1905 był zatrudniony w seminarium duchownym w Tule, zaś od 1907 do 1908 – w Moskwie. 7 lipca 1907 złożył wieczyste śluby mnisze. Najpóźniej w 1908 przyjął święcenia na hieromnicha i był kolejno inspektorem seminariów duchownych w Tyflisie oraz wifańskiego seminarium przy ławrze Troicko-Siergijewskiej. W 1910 został archimandrytą i objął stanowisko rektora tej ostatniej szkoły. Od 1912 do 1913 kierował moskiewskim seminarium duchownym, również jako rektor. Następnie wyjechał na trzy lata do Rzymu, gdzie obsługiwał cerkiew domową przy ambasadzie rosyjskiej. Po powrocie objął stanowisko rektora seminarium duchownego w Kiszyniowie, które sprawował do 1918.