Konflikt króla z papieżem nie utrudnił bynajmniej ubiegania się Ludwika Bawarskiego o tron cesarski. Już w 1323 w celach prewencyjnych posłał swoje wojska aby broniły Lombardii przed Królestwem Neapolu, które było najmocniejszym obok Francji sojusznikiem papieża. W maju 1326 w Mediolanie koronował się na króla Italii żelazną koroną Longobardów. Dwa lata później podjął wyprawę do Rzymu, gdzie w styczniu 1328 roku przyjął koronę cesarstwa rzymskiego z rąk przedstawiciela wpływowego rodu Colonna Sciarra Colonny, z woli ludu, a nie z woli papieżaJan Wierusz-Kowalski, Poczet papieży KAW Warszawa 1986, s. 115.. Usunął z urzędu Jana XXII i powołał antypapieża Mikołaja V. Powtórzono ceremonię koronacji, a pozycja cesarza na arenie politycznej wzrosła na tyle, że w 1338 zjazd elektorów w Rhense uznał, iż wybrany przez nich król i cesarz nie potrzebuje aprobaty papieża, urzędującego zresztą wówczas w Awinionie (zob. niewola awiniońska).