Na początku każdego procesu sędzia pytał o systemy prawa, jakim podlegają strony. Następowało wtedy tzw. professio iuris (łac. oświadczenie prawa), a sędzia musiał rozpatrzeć sprawę w oparciu o stosowne systemy. Ciążący na sędzim obowiązek ich znajomości był poważną wadą tego rozwiązania. Jeśli strony rządziły się odmiennymi systemami, najczęściej przyjmowano zasadę, że sprawa będzie rozpatrzona na podstawie systemu, któremu podlegał pozwany. Nadal jednak występowały sytuacje konfliktowe, a zdarzały się coraz częściej, od kiedy ludność różnego pochodzenia zaczęła się mieszać (np. przy sprawach spadkowych). W efekcie sędziowie mieszali normy różnych systemów, a to prowadziło do powstania lokalnych systemów prawa zwyczajowego.
Zasada osobowości prawa zniknęła w Europie Zachodniej u progu pełnego średniowiecza, np. francuskie źródła z X wieku nie informują już o jej stosowaniu.
Bibliografia
Kategoria:Prawo w średniowieczu Kategoria:Personae