Małżeństwo na próbę – stary zwyczaj znany wielu ludom, mówi się o nim w przypadku małżeństw zawieranych tylko na próbę, na mniej lub bardziej określony i przewidywany z góry czas. Po tym czasie małżeństwo może zostać zamienione w trwały związek formalny lub ulec rozwiązaniu.

Małżeństwo na próbę zwykle dotyczy okresu młodości i ma miejsce przed pierwszym w życiu stabilnym małżeństwem. Jest to małżeństwo wcześniejsze niż jakiekolwiek inne.

Przykłady z wybranych kultur Małżeństwo na próbę praktykowane jest u ludu Kung San żyjącego na półpustyni Kalahari w Afryce. Te wczesne małżeństwa są niestabilne i często trwają krótko. Dziewczyna może wejść w kilka takich małżeństw zanim zacznie mieć dzieci, zwykle już z partnerem na całe życie.

W Starożytnym Rzymie istniał typ małżeństwa zwany usus, polegający na tym, że związek zaczynał prawnie obowiązywać dopiero po roku wspólnego życia (to jest po roku jego trwania) (zob. obyczajowość związana z małżeństwem).