Karol Maleczyński powstanie grodu datuje na II połowę X wieku, co uwiarygodniły badania archeologiczne przeprowadzone na dziedzińcu zamkowym. Miejsce to wybrano nieprzypadkowo, bowiem wykorzystane zostało naturalne zakole Odry, które przecięto odnogą rzeki tworząc wyspę, zwaną w późniejszych przekazach wyspą raciborską. Dostać się na nią można było przez groblę, której śladem biegnie dzisiejsza ul. Zamkowa. W 1146 roku na raciborskim zamku rezydował Władysław II Wygnaniec, który został wypędzony przez swoich braci. W 1172 roku Mieszko Laskonogi, niesłusznie nazywany Plątonogim, obrał Racibórz za stolicę swojego księstwa. Wówczas jego brat Bolesław I Wysoki otrzymał Dolny Śląsk i Opole, natomiast Mieszko księstwo raciborskie po ich ojcu, Władysławie Wygnańcu. Za jego rządów przypadł czas świetności raciborskiego grodu. Tak w 1689 roku Fryderyk Lucae, śląski kronikarz wspomina władcę: