mały|Zulamith Wellander jako Azucena, Kungliga Operan 1885 Azucena – postać fikcyjna z opery Giuseppe Verdiego Trubadur (Il trovatore), rola napisana na mezzosopran.
Azucena jest Cyganką, córką kobiety, która spłonęła na stosie podejrzana o rzucenie uroków na dzieci hiszpańskiego hrabiego di Luna. Mszcząc się za śmierć matki, z maleńkim dzieckiem na ręku wdarła się do zamku hrabiego i wykradła jego synka. Gdy dogasał już stos starej Cyganki, Azucena rzuciła również dziecko w płomienie. Niestety dla niej, w szoku i w bólu spaliła własne dziecko, tym samym ratując życie synowi hrabiego. Kierowana sprzecznymi uczuciami – wyrzutami sumienia, litością, specyficzną miłością matki, ale też dalszą żądzą zemsty, wychowała chłopca jak własnego syna i nadała mu imię Manrico. Także on, żyjąc w nieświadomości swego pochodzenia, traktował ją jak matkę, a gdy dorósł, stał się stronnikiem księcia Urgel, podczas gdy drugi z braci wiernie służył królowi, szukając przy tym nadal zaginionego w dzieciństwie brata.