Również kształcenie kapłanów zostało ulepszone razem z ufundowaniem Królewskiej Akademii Turku.
Na początku XVIII wieku, w wyniku III wojny północnej, Rosja rozpoczęła okupację Finlandii. Naprawa zniszczeń wojennych zajęła kilkadziesiąt lat. W części kraju zajętej przez Rosjan, Kościół nadal prowadził działalność, teraz pod panowaniem Rosji. Zarówno w Szwecji, jak i w Finlandii, duży wpływ na Kościół miały idee Oświecenia, które doprowadziły do jego sekularyzacji. Wystawny tryb życia duchowieństwa wzbudzał niezadowolenie społeczne, wyrażane w popularnych ruchach odnowySuomen Kirkkohistoria.
Niezależny Kościół państwowy thumb|210px|Katedra w Helsinkach, budowana w latach 1832–1852 Ewangelicko-Luterański Kościół pozostaje następcą Kościoła Szwecji na terenach, które zostały włączone do Wielkiego Księstwa Finlandii, będącego częścią Imperium Rosyjskiego. Od tego czasu dzieli miano kościoła państwowego razem z Fińskim Kościołem Prawosławnym. W 1869 roku nowa Ustawa Kościelna została przyjęta przez Lantdag. Oddzielała ona instytucje państwa i kościoła, tworząc dla niego nowe ciało ustawodawcze w postaci Synodu, który miał mieć wyłączne prawo do proponowania zmian w Ustawie Kościelnej, a propozycje te powinny być przekazywane do rozpatrzenie przez Lantdag i rosyjskiego cara.