Straty w rolnictwie oszacowano na 11 mld przedwojennych złotych (ok. 2 mld dolarów według kursu z 1938 roku). Około 467 tys. gospodarstw rolnych zrujnowano. W wyniku działań wojennych na Żuławach Wiślanach Niemcy zatopili ok. 200 tys. ha żyznej ziemi. Po wojnie brakowało materiału siewnego, maszyn rolniczych i narzędzi. Dzięki pomocy zagranicznej UNRRA udało się odbudować rolnictwo.
Narzucenie gospodarki centralnie planowej Po wojnie narzucono Polsce gospodarkę planową, opartą na sowieckich rozwiązaniach. Proces jej wdrażania zapoczątkowały nacjonalizacja przedsiębiorstw oraz wprowadzenie monopolu w handlu zagranicznym. W 1944 roku prowadzeniem handlu zagranicznego mogło zająć się tylko państwo. W celu uzyskania poparcia od małorolnych chłopów przeprowadzono reformę rolną. Przynależność Polski do bloku państw demokracji ludowej zdominowanych przez ZSRR utrwalona została od 1949 r. poprzez członkostwo w strukturach Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej (RWPG). Polscy komuniści odrzucili pomoc w ramach planu Marshalla.