Uniwersytet w Pretorii, UP () – uniwersytet działający w administracyjnej stolicy Republiki Południowej Afryki (Pretoria). Został powołany w 1930 roku przez przekształcenie Transvaal University College (TUC), szkoły utworzonej w 1908 roku. UP zajmuje drugie miejsce na rankingowych listach uniwersytetów Afryki. Kształci ponad 50 tys. studentów z około 60. krajów.
Historia thumb|150px|left| Kya rosa (rekonstrukcja)
thumb|left|150px W 1908 roku do Pretorii przeniesiono z Johannesburga część wydziałów angielskiej szkoły, Transvaal University College (TUC), kolokwialnie nazywanej „Tuks” lub „Tukkies”. Szkoła w Pretorii mieściła się w wiktoriańskiej willi „Kya Rosa” (Dom Róży), wybudowanej w centrum Pretorii przez Leo Weinthala, właściciela wydawnictwa The Press (później: Pretoria News), dla żony – Róży. TUC początkowo kształcił 32. studentów. Zatrudniał 4. profesorów i 3. wykładowców. Prowadzono tu kursy językowe (w tym język angielski, niderlandzki, hebrajski, łacina) oraz kursy literatury, filozofii i nauk przyrodniczych.
Po dwóch latach filia w Pretorii uzyskała autonomię, z zachowaniem nazwy Transvaal University College. Stopniowo zwiększano liczbę prowadzonych kursów. W 1817 roku utworzono wydział rolnictwa, a w kolejnych latach wydziały: teologii (1918), nauk weterynaryjnych (1919) i muzyki (1923).