W niemieckich raportach za przyczynę strzelaniny uznano atak polskich partyzantów. Podobnie zeznawali również przesłuchiwani po wojnie weterani 42 pułku piechoty. Niemiecka wersja wydarzeń nie znajduje jednak oparcia w faktach. Natychmiast po zakończeniu strzelaniny żołnierze gruntownie przeszukali okoliczne domy, lecz nie udało im się schwytać żadnego Polaka lub Żyda z bronią w ręku. Informacja o rzekomym ataku partyzantów stoi także w sprzeczności z wcześniejszymi meldunkami, mówiącymi o spokojnym zachowaniu mieszkańców miasta. W zeznaniach bądź dziennikach niemieckich weteranów wielokrotnie powtarzało się natomiast stwierdzenie, że w powstałym zamieszaniu trudno było stwierdzić kto i skąd strzela. Jeden z niemieckich świadków wspominał, że „Wszędzie było słychać strzały. Panowało zamieszanie, można niemal powiedzieć, że każdy strzelał do każdego. Strzały padały ze wszystkich stron”. Z kolei obecny wówczas w Częstochowie naczelny lekarz IV Korpusu Armijnego zapisał w swoim dzienniku: „Bezsensowna strzelanina w samym środku miasta. Dowódcy poszczególnych kolumn próbują wstrzymać ogień. Udaje im się to po około półgodzinie. Jedna obserwacja: amunicja smugowa na ścianach domów sprawia wrażenie, jakby strzelano z okien.