Uformowani w kolumny żołnierze stają się coraz bardziej podenerwowani” (autor tego zapisku powiadomił także telefonicznie lekarza 46 Dywizji Piechoty, że w jego ocenie incydent w Częstochowie nie był spowodowany napaścią polskich cywilów). W oficjalnym meldunku sporządzonym przez obecnych w mieście funkcjonariuszy Einsatzgruppe II przyznano natomiast, że „nawet jeśli oddziały niemieckie rzeczywiście zostały zaatakowane przez cywilów, pod koniec nie dało się już rozeznać, kto do kogo strzelał”.
Wydarzenia, które miały miejsce w Częstochowie w dniu 4 września 1939 były charakterystyczne dla pierwszych dni kampanii wrześniowej. W owym czasie nie istniał jeszcze w Polsce masowy ruch oporu. W wielu miejscach w strefie przyfrontowej dochodziło natomiast do niekontrolowanej wymiany strzałów, spowodowanej nerwowością i niedoświadczeniem niemieckich rekrutów. Tego typu incydenty podsycały jednak przekonanie żołnierzy Wehrmachtu o istnieniu wszechobecnej partyzantki i „podstępności” miejscowej ludności. Ich rezultatem niemal zawsze były brutalne akcje represyjne przeciw polskim i żydowskim cywilom.