Dzięki tej drużynie młode państwo polskie obroniło się przed grożącym najazdem niemieckim (zwycięstwo brata Mieszkowego, Czcibora, pod Cedynią w 972 r.), przekroczyło Karpaty (Słowaczyzna, Morawy) i stanęło mocno nad Bałtykiem.
Pospolite ruszenie Drugim elementem składowym polskich sił zbrojnych było, znacznie liczniejsze od drużyny, pospolite ruszenie wolnej ludności. Początkowo składało się ze zbrojnych kmieci i władyków. Do udziału w nim byli zobowiązani wszyscy mieszkańcy osiedli otwartych i warownych. Jego trzon stanowili ciężkozbrojni woje konni, stanowiący zaczątek rycerstwa, czyli szlachty. Obok zredukowanej drużyny i chłopskiego pospolitego ruszenia, zaczęło rozwijać się pospolite ruszenie rycerskie. Stanowili je możni ze swymi pocztami. Oddział palatyna Skarbimira w pierwszych latach XII w. walczył samodzielnie na Pomorzu i w Czechach. Istniały też oddział arcybiskupa gnieźnieńskiego – Rycerzy św. Wojciecha. Podobne oddziały posiadali też: palatyn Sieciech czy Magnus, zarządca Mazowsza. Oddziały przyboczne składały się w większości z ludzi zależnych, wśród których byli również "rycerze służebni". Siedzieli oni na roli księcia lub możnowładcy, ale na wezwanie obowiązani byli stanąć pod broń.