Krytyka francuska mały|Brulion napisany przez Jana Matejkę w sprawie przekazania obrazu Dziewica Orleańska narodowi francuskiemu W czerwcu 1887 roku Matejko zapragnął przekazać Francji obraz jako swego rodzaju ofiarę wobec narodu francuskiego za wielokrotną pomoc i gościnność wobec Polaków, m.in. podczas emigracji. Napisał więc własnoręcznie komunikat z owym zamiarem, chcąc opublikować go w czasopiśmie Czas, co mu nie z niewyjaśnionych powodów nie powiodło. Został finalnie wystawiony w Paryżu, nieprzychylnie przez Francuzów przyjęty, pojawiały się nawet szydercze komentarze i opinie. A. Wolff, Le Figaro, 30 IV 1887: Jeszcze nigdy ten człowiek prawdziwego talentu nie był tak źle inspirowany. G. Lafenestre, Revue des deux Mondes, 1 VI 1887: potępienie anachronizmu Matejki, który wprowadza postacie przyodziane w kostiumy z Antwerpii i Augsburga oraz dodawał [Matejko], że [...] nikt już nie ma serca do tych teatralnych fantasmagorii, które stanowią ostatni błysk zamierającej już sztuki P.