Obraz przedstawiający Carlyle’a jest nieco szerszy od portretu matki artysty i ma format pionowy. Inne różnice to subtelny zwrot głowy Carlyle’a w kierunku widza oraz kształt sylwetki spowodowany zwisającym z jego kolan płaszczem, co wywołuje atmosferę psychologicznego niepokoju, różniącą ten obraz od bardziej statycznego portretu pani Whistler.
Kompozycja z figurą z profilu, namalowana przy użyciu ciemnych barw, to z kolei cecha wspólna obu obrazów stanowiąca główny motyw artystycznej konstrukcji użytej dla oddania całej psychologicznej dociekliwości, zawartej w obrazach; Whistler namalował wybitnego filozofa tamtych czasów jako pełne niuansów studium form i kolorów. thumb|Obraz Frank Jay St. John Thomasa Etkinsa z 1900, wykazuje wpływ portretu Carlyle’a pędzla Whistlera na malarza realistycznego o innej wrażliwości. Chociaż Whistler początkowo prosił o dwa lub trzy sesje, Carlyle pozował mu od 1872 do lata 1873. Niektórzy świadkowie opowiadali o nieruchomej sylwetce Carlyle’a w przeciwieństwie do gorączkowych ruchów Whistlera;