Proces przygotowywania reformy Prace nad reformą uwłaszczeniową zostały zainicjowane w roku 1856, gdy car Aleksander II polecił ministrowi spraw wewnętrznych Siergiejowi Łanskiemu koordynację prac nad planowanymi zmianami w położeniu prawnym chłopów. W grudniu tego samego roku Łanskoj, nie chcąc samemu ponosić odpowiedzialności za tę kwestię, zasugerował carowi powołanie specjalnego komitetu. Aleksander II wprowadził radę w życie. Złożony z jedenastu osób sekretny komitet tworzyli wyłącznie właściciele ziemscy, generałowie, wysoka szlachta; sześciu członków posiadało po 1000 poddanych chłopów. Żaden z nich z kolei nie był specjalistą w zakresie gospodarki ani nie prowadził badań nad położeniem chłopów. Po pół roku pracy komitet zawnioskował o przeprowadzenie reformy uwłaszczeniowej w trzech etapach, z których pierwszy zakładał jedynie poprawę warunków życia chłopów bez nadawania im osobistej wolności. Moment rzeczywistego uwłaszczenia (etap trzeci) miał nastąpić w nieokreślonej odległej przyszłości.